Trăng Nghẹn - Hoài Tường Phong

Mẹ sinh tôi vào một đêm rằm mưa gió ngày xưa,
Lúc chào đời đã lỡ hẹn cùng vầng trăng viên mãn.
Vùng tản cư hồi nầy ruộng hoang nhà trống,
Rước được bà mụ vườn, ngoại cực trần thân.

Tôi lớn trong quê mùa như cây tạp vườn hoang,
Bảy tuổi biết leo lưng trâu, không từng ngồi xe đạp.
Không biết lời bải buôi để mua lòng người khác,
Nên thua thiệt cả đời vì không thể dối lừa ai.

Ngơ ngác buổi ra thành, trước cuộc sống đua chen,
Mười năm sau chưa gội rửa cho mình thành dân chợ.
Lớp phèn hết bám chân, nhưng chất chân quê vẫn còn đó,
Tôi tranh thủ những tháng hè, thích về lại thăm quê.

Bè bạn theo đuôi trâu một thời, mơ ước nhìn tôi,
Tưởng tôi thoát kiếp ngài, nhởn nhơ hóa bướm.
Tôi nhìn vẻ hồn nhiên của đám bạn xưa thèm quá,
Cộng một chút phù hoa đâu thêm lớn tâm hồn.

Mỗi lần về quê bè bạn cũ lại vắng hơn,
Gái mười bảy đã lấy chồng, trai hai mươi đòi vợ.
Cô bạn xưa nách con ngang nhà mua chịu rượu,
Đôi mắt ướt một thời bẽn lẽn ngó bàn chân.

Xóm bên sông nhiều cô gái rời quê,
Về thăm nhà xênh xang lụa là hàng hiệu.
Vài căn nhà xây, đổi đời nhờ những đồng tiền báo hiếu,
Khởi sắc một vùng quê sao nghe có chút bùi ngùi.

Đồng bằng quê hương tôi nhiều cái nhất ngậm ngùi:
Sản lượng lúa nhiều, vùng cá ba sa lớn nhất,
Đầu tư văn hóa thấp và khó nghèo cũng nhất,
Và cũng dẫn đầu, những cô gái lấy chồng xa.

Chập tối buồn ra nhìn bến nước cô đơn,
Vầng trăng vừa lên đã bị mây mưa vần vũ.
Tôi chợt nhớ lần lỗi hẹn đầu đời, trăng cũ,
Vầng trăng nghẹn hoài, chưa tỏa sáng một vùng quê.

Trăng nghẹn là một bài thơ hay. Tứ thơ bàng bạc, chân chất như tâm hồn người phương nam, nhưng đẫm nước mắt. Phương Nam, nơi vựa lúa, thủy hải sản, trái cây ... cung cấp và làm giàu cho đất nước, nhưng những gì tổ quốc dành cho đất phương nam vẫn là quá ít.

Cô bạn xưa nách con ngang nhà mua chịu rượu,
Đôi mắt ướt một thời bẽn lẽn ngó bàn chân

Lời tự sự của nhà thơ, hay là tiếng thở dài của những người vợ, người mẹ phương nam ? Tôi đã rong ruổi hầu hết bến nước miền tây, để cảm thông với người dân quê thiếu thốn hầu hết những thú vui tiêu khiển đơn giản nhất, trừ rượu, một nhân tố trọng yếu để đưa đẩy những "đôi mắt ướt một thời" rời xa quê hương để trở thành "cô gái lấy chồng xa".

Vài căn nhà xây, đổi đời nhờ những đồng tiền báo hiếu,
Khởi sắc một vùng quê sao nghe có chút bùi ngùi.

Ngày nay, đi đâu cũng nghe về sự trỗi dậy của con rồng Việt Nam, nhưng không ai để tâm đến "đổi đời nhờ những đồng tiền báo hiếu". Những nhà tường đâu đó ở cù lao, góc phố ... có làm vui lòng không , những đứa bé Việt Hàn, Việt Đài thò lò mũi xanh ôm chân bà ngoại bên sàn nước ven sông. Không hiểu GDP có tính đến những đồng tiền "nghe có chút bùi ngùi" hay không?

Trăng vẫn nghẹn vì không ai quan tâm đến thân phận của đồng bào tôi nơi bến nước miền tây, vì những những-đồng-loại-kém-lương-tri vẫn nhắm mắt, che tai không thừa nhận những thực tại đau khổ của dân nghèo, kể cả khi Hoài Tường Phong gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh bằng những lời thơ như-xé-lòng trong Trăng Nghẹn.

Nhắm mắt trước những nỗi đau của dân tộc : nạn buôn bán phụ nữ ở những vùng quê nghèo, nạn lấy chồng làm nô-lệ-tình-dục ở nước ngoài, giáo dục thiếu định hướng,... trăng vẫn sẽ mãi nghẹn. Lời thổn thức của những người-mẹ-phương-nam vẫn mãi như trăng kia, nghẹn.

Hoài Tường Phong, giải thưởng lớn nhất cho bài thơ, ấy là Trăng Nghẹn đã được đón nhận của bởi những người yêu thơ có-lương-tri.

Secret Garden